پلنگ برفى در خطر
آلكس كربى
يك گروه كوچك از پلنگ هاى برفى كه در آسياى ميانه ساكنند ممكن است تنها منبع كمكى بقاى خود را به زودى از دست بدهند. پروژه اى كه به صورت مشترك توسط ازبكستان، قزاقستان و قرقيزستان اجرا مى شود و بودجه آن را نهاد «تسهيلات محيط زيست جهانى» تامين مى كند در اواسط سال ۲۰۰۶ به پايان مى رسد.اين پروژه با موفقيت از كمك روستائيان محلى براى حفظ اين گونه از جانوران بهره مى برد اما نياز به حمايت سياسى دارد. اگر اين پروژه تمديد نشود بيم آن مى رود كه پلنگ هاى برفى نتوانند در مقابل شكارچيان مقاومت كنند.
080367.jpg
تصور مى شود كه تنها ۴۵۰۰ تا ۷۵۰۰ پلنگ برفى در جهان باقى مانده باشند كه محل زيست آنها از مغولستان تا پاكستان گسترده است.
پروفسور اولگ ميتروپولسكى، كارشناس معروف بين المللى در زمينه حيات وحش در ازبكستان، در زمينه پلنگ هاى برفى تخصص دارد. او مى گويد: «دو گروه كوچك از اين پلنگ ها در غرب رشته كوه هاى تين شان (كه به معنى كوه هاى آسمانى است) زندگى مى كنند، يكى بين مرز ازبكستان و قزاقستان در حركت است كه شامل ۳۰ تا ۴۰ قلاده پلنگ برفى است و ديگرى كه شامل ۱۰ تا ۱۵ قلاده است در قرقيزستان بسر مى برد.» پروفسور ميتروپولسكى مى افزايد: «مهم ترين وظيفه ما حفظ اين جانوران و برقرارى ارتباط بين اين دو گروه است تا با هم درآميزند.»او مى گويد: «ما با جوامع محلى در هر سه كشور به موافقت هايى رسيده ايم كه بنا به آن آنها وظيفه حفظ منافع طبيعى خود را برعهده مى گيرند. ما به خوبى با ساكنان اين مناطق در تماس هستيم. به عنوان مثال از سه مورد شكار پلنگ برفى باخبر شديم كه به خاطر پوستشان شكار شده بودند كه در اين مورد با كدخداى روستا صحبت كرديم.»اين پروژه نه از طريق اهداى مستقيم پول بلكه با بهبود وضعيت منابع آب و گاز ساكنان مانع از جنگل زدايى مى شود و آنها را تشويق مى كند كه محل زندگى خود را ترك نكنند.اين كار باعث مى شود كه شكارچيان غيرقانونى از منطقه دور بمانند. ابتكار عمل ديگر كمك به روستائيان براى خريد كندوى زنبور عسل است كه منبع درآمد براى آنها باشد.
•نشانه اشتباه
گروه پروفسور ميتروپولسكى حتى در ارتباط با شكارچيان غيرقانونى نيز موفقيت هايى داشته است. آنها از اين شكارچيان خواسته اند كه به طور ناشناس گزارش دهند كه چه شكار كرده اند. اما آقاى ميتروپولسكى حس مى كند كه به اندازه كافى مورد حمايت سياستمداران نيست.او مى گويد: «چهار پنج سال پيش روساى جمهور سه كشور در يك چادر سنتى كه يورت خوانده مى شود با هم ملاقات كردند. اين چادر با پوست ۲۰۰ پلنگ برفى تزئين شده بود. همه آنها مسلماً در همان زمان شكار نشده بودند اما اين عمل الگويى شد براى شكارچيان محلى و آنها فوراً متوجه اين نشانه شدند.»
به گفته پروفسور ميتروپولسكى «بزرگترين دشمن پلنگ برفى مامورى است مهر در دست كه جواز شكار صادر مى كند. جواز نه براى شكار پلنگ برفى بلكه براى شكار موش خرما كه طعمه تابستانى پلنگ هاست.»
او درباره آينده اين گونه از جانوران تصوير روشن و خالى از ابهامى  دارد. وى مى گويد: «آنها در مناطق بسيار دوردستى زندگى مى كنند كه اگر ما اقدام نكنيم شكارچيان حتماً به آنها دست پيدا خواهند كرد.»
وى در ادامه مى افزايد: «در اين مناطق مرزى عده زيادى از نظاميان بسر مى برند. آرزوى هر افسرى است كه در بالاى تختخوابش پوست پلنگ برفى بر ديوار داشته باشد.»در كشورى مانند ازبكستان كه سابقه وحشتناكى از نقض حقوق بشر دارد به زبان آوردن اين جمله مى تواند بسيار تحريك آميز و خطرناك باشد.اما آنچه پروفسور ميتروپولسكى را نگران مى كند اين است كه تامين بودجه براى پروژه او از طرف نهاد «تسهيلات محيط زيست جهانى» قرار است در سال ۲۰۰۶ به پايان برسد.
وقتى از او پرسيده مى شود كه در صورتى كه اين نهاد با درخواست او براى تمديد پروژه مخالفت كند نسل پلنگ هاى برفى تا چه مدت به بقاى خود ادامه خواهد داد، او با تاسف مى خندد و مى گويد: «نه چندان طولانى.»
BBC