بسمه تعالي

روز دوم ارديبهشت جلسه اي در يكي از مدارس طرح آي تي شهر

خمين با مديران طرح آي تي داشتيم يكي از دلايلي كه مديران طرح

در مقطع راهنمايي تحصيلي در مورد عدم پيشرفت و توقف طرح و

كلاسهاي رايانه در بعد از عيد در مدارس خويش اظهار مي نمودند

 بحث امتحانات و تعطيل شدن كارگاه بعد از عيد جهت برگزاري

امتحانات و تشكيل كلاسهاي جبراني جهت بالا بردن نمرات امتحاني

دانش آموزان بود   براي من از همان روز يا بهتر بگويم از سالهاي

قبل هميشه اين سئوال بوده و هست كه چرا امتحانات و ارزشيابي كه

 بايد باعث پيشرفت كيفي شود مانع بزرگي بر سر راه پيشرفت كمي

و كيفي دانش آموزان گرديده امروز صبح در مدرسه آئين نامه

 برگزاري امتحانات مقطع عمومي(ابتدايي و راهنمايي) را يكبار

 ديگر كامل مطالعه كردم تا شايد نكات جالبي در زمينه كيفيت

بخشي در اين قانون پيدا كنم يك نكته كه به نظر من از لابلاي

اين قانون درماده شماره (  )   داخل پرانتز درج شده بود موضوع

 20نمره كتبي و 20نمره ارزشيابي مستمر بود كه اين 20نمره

كلاسي را معلم مي تواند حداقل 5نمره اختصاص دهد به مسائل

 كاربردي و كاربرد درس مربوطه در زندگي و درس

من 4سال است مدير مدرسه هستم در اين چهار سال نديدم

همكاري بحث اين نوع ارزشيابي و كاربرد آموزش در زندگي

را خيلي جدي بگيرد و در اصل نوع ارزشيابي مدارس ما كه

در طول سال تحصيلي برگزار مي شود مشابه ارزشيابي كتبي

 پايان سال تحصيلي مي باشد يعني باز برمي گرديم به اصل

 معروف نتيجه نگري در يك سال يك معلم تمام زحمت خود

را مي كشد تا آخر سال نتيجه نمره يا معدل خوب يا درصد قبولي

بالا ارائه دهد به طور فرض حتي در مدارس خاص ما هم اگر

صحبت از برنامه اضافه مي شود تمركز بيشتر بر حل كردن

تعداد بيشتري نمونه سئوال مي باشد و اصلا از آموزش بيشتر

 و با امكانات بيشتر خبري نيست

-در سيستم ارزشيابي فعلي آيا عيب از قانون و نداشتن

آئين نامه مدون  است ؟يا برداشت غلط و يا ندانستن قانون ؟

-در بالا سه سئوال در يك سئوال مطرح گرديده

-مشكل قانون :همانطور كه در بالا اشاره شد در قانون

 فعلي ارزشيابي اين مسئله تا 50در صد حل شده و همانطور

 كه در رسانه ها اعلام نمودند از سال تحصيلي آينده (86-1385)

ارزشيابي نهايي سوم راهنمايي به 10نمره تقليل مي يابد و در

 اصل در حدود 75در صد نمره در دست معلم قرار مي گيرد البته

در كلاسهاي ابتدايي و سال اول و دوم راهنمايي فعلي 100درصد

 نمره در دست معلم است پس مامي توانيم بگوئيم قانون گذار

 قسمت عمده اي از اين مسئله را درقانون آئين نامه امتحانات

 سال 1380و قبل از آن حل نموده

-بحث بعدي ندانستن قانون يا برداشت اشتباه از قانون فعلي است

همكاران تقريبا بالتفاق به  قانون فعلي آگاهي دارنديادم است در

 سال اول اجراي اين قانون از دانش آموزان جزوات زيادي يا بهتر

 بگويم تحقيق مي خواستند در صورتي كه دانش آموز به اصول

 اوليه تحقيق نويسي آشنا نبودندو خانواده ها هم آموزش نديده

بودند 

و بعد دوباره به روش قديمي بازگشتند و به روش ستني سعي

كردند همان روش و عادت گذشته را تكرار كنند و در عمل از قانون

 5نمره فعاليت خارج كلاس اثري جز در خود آئين نامه امتحانات

وجود خارجي ندارد حتي من بارها در دفتر كلاس دبيران دقت كرده

 ام و كمتر دبيري را ديده ام كه نمره فعاليتهاي خارج كلاسي را

درج نموده باشدكه البته به نظر من اين خود مي تواند به عنوان

 يك مسئله از طرف شوراي تحقيقات سازمان آموزش و پرورش

مورد تحقيق قرار گيرد(آيا بند   آئين نامه امتحانات به صورت

صحيح به اجرا در آمده يا نه و علل و عوامل به اجرا در نيامدن

صحيح اين بند چه بوده است )

سئوال 2:آيا سيستم ارزشيابي برمبناي 20نمره پاسخ گوي

مشكلات و افت تحصيلي در  آموزش و پرورش مي باشديا

بايد روش ديگري را جايگزين نمود  ؟

يك مدرسه را در نظر بگيريد كه تمام دانش آموزان معدل بين

 17الي 20داشته باشند در سيستم فعلي دانش آموز شاگرد اول

 معدل 20دارد در اين آموزشگاه فرضي معدل 90/19شاگرد دوم

وهمينطور الي معدل 17كه شاگرد آخر كلاس مي باشد در صورتي

 كه در خارج از اين مدرسه فرضي دانش آموز با معدل 17نمره

عالي محسوب خواهد شد ولي با تمام زحماتي كه اين دانش آموز

 كشيده است در اين آموزشگاه جزو تنبل ترين و مي توان گفت از

 نظر رواني نوعي احساس شكست دارد

يك پيشنهاد اين است كه نمرات به صورت طيفي يعني دانش

آموزان در چهار گروه يا طيف (عالي- خوب- متوسط –بد) قرار

 گيرند در اين صورت اگر دانش آموزان نمره 16الي 20را نمره

 عالي در نظر بگيريم تمام دانش آموزان مدرسه فرضي جزو

دانش آموزان عالي قرار مي گيرند و براي پيدا كردن بهترينها

يا چند نفر اول مي توان مسابقه اي برگزار كرد و دانش آموزان

اول تا سوم را در اين مسابقه انتخاب نمود ولي به ساير

دانش آموزان هم در كارنامه ذكر شود دانش آموز ممتاز

       گروه دومي را در نظر بگيرد كه اگر نمره 8الي 12را جزو

 دانش آموزان متوسط در نظر بگيريم در سيستم فعلي نمره گذاري

دانش آموزان 8الي 10بيشتر جزو دانش آموزان ضعيف و مردود

 محسوب مي گردند كه لطمات جبران ناپذيري از نظر رواني و

اجتماعي به اين دانش آموزان وارد مي گردد در صورتي كه با

 كمي تفاوت دانش آموزان هم طيف ايشان با نمره 10قبول

مي شوند در صورت جايگزيني 4طيف(عالي – خوب – متوسط – ضعيف)

 نمره دانش آموزان 8الي 12نمره قبولي را كسب مي نمايند ضمنا

 در اين چهار طيف طبقه بندي دانش آموزان هم كاري ساده

 مي شودو هم در يك طبقه بندي ساده مي توان به راحتي

دانش آموزان كوشا و ساعي را تشويق نمود و همچنين

 دانش آموزان ضعيف را شناسايي و براي ايشان كلاسهاي

 جبراني تشكيل داد

   همچنين نتيجه گرايي باعث مي گردد دانش آموز ضعيف فقط با

كمي زيركي به راحتي با تقلب در امتحانات آخر سال نمره  قبولي

را كسب نمايد بدون اين كه نتيجه قابل قبولي در طول سال تحصيلي

 از خود نشان داده باشند وهمچنين در قانون فعلي ارزشيابي به

كيفيت آموزش بهاي چنداني داده نمي شود يادم است در يكي از

 روزنامه هاچند سال پيش خواندم نوشته بود در يك تست خلاقيت

 سنج خلاق ترين دانش آموز تهراني دانش آموز سال سوم رياضي

 فيزيك با معدل 5/9بود ما به راحتي مي توانيم با تعويض سيستم

 نمره گذاري و با آموزش بيشتر به معلمين در مورد سيستم

ارزشيابي و آشنا كردن بيشتر همكاران با سيستمهاي فعلي

 ارزشيابي در ساير كشورها جلوي مردودي تعداد زيادي از

 دانش آموزان و اتلاف وقت و هزينه بسياري را در آموزش

 و پرورش بگيريم همچنين معلمين را از نتيجه نگري به سمت

 كيفيت بخشي به آموزش سوق دهيم در اين صورت هم براي

 معلم و دانش آموز كلاس درس شيرين تر و جذاب تر مي شود

 و هم هزينه رواني و اقتصادي و اجتماعي شكستهاي فعلي در

آموزش و پرورش بسيار كمتر مي شودضمنا آموزش و پرورش

 با سيستم فعلي ارزشيابي نو عي از بين بردن خلاقيت و نو آوري

 مي باشد و امكان استفاده از امكانات پيشرفته در اين سيستم

ارزشيابي وجود نداردبه اميد روزي كه با تدوين قانوني مدون و

 با آموزش بيشتر و ايجاد انگيزه در بين همكاران از آموزشي

با كيفيت برتر و با حداكثر كارايي و كار آفريني در بين فارغ

التحصيلان مدارس باشيم

                             سيد محسن رضائي

                        كارشناس ارشد علوم تربيتي       

- اگر براستي خواهان يك سازمان خلاق هستيد از خودتان سوال كنيد ‏، آيا آماده هستيد

كاركنانتان با بيان ايده هاي خود سبب آزار شما شده و يا منشي شما با استدلال براي

شما بيان كند كه نظرات او از شما هوشمندانه تر است؟ پس در ابتدا در اين خصوص فكر كنيد.

2-به اين موضوع توجه داشته باشيد كه شما داراي يك سازمان تقريبا خلاق هستيد ‏

شما كاركناني داريد كه قابليت هاي نهفته اي داشته و داراي ايده هاي فراوان هستند ،

آنها ايده هاي خود را به هنگام صرف ناهار ، نوشيدن قهوه و چاي و يا در هنگام شستشوي

 دست و صورت به يكديگر منتقل مي كنند و در صورتي كه به طور فعالانه در زمينه ارتقاء

خلاقيت در سازمان تلاش نکنيد ، تمامي اين ايده ها، هنگامي كه آنان به پشت ميز كارشان

 برمي گردند ‏، فراموش خواهند شد .

3-ايجاد امنيت نماييد ، اين نكته اهميتي ندارد كه كاركنان سازمان شما چقدر خلاقند ‏

 بخاطر داشته باشيد در صورتي كه آنان اعتماد به مديريت شما نداشته باشند ،

ايده هاي خود را منتقل نخواهند كرد و دو دليل براي اين كار وجود دارد.

-بيان ايده هاي نو با خود مخاطراتي را به همراه دارد، چه بسا ممكن است عده اي ،

بيان كنند ه ايده را تحقير نمايند و يا آناني كه علاقمند به تغييرات نيستند به مخالفت

با كساني بپردازند كه ايده هاي خود را بيان كرده اند ‏، لذا در صورتي كه اعتماد وجود نداشته باشد

 ، كاركنان ايده هاي خوب خود را بيان نخواهند كرد.

-ايده هاي خوب اغلب داراي ارزش بسيار زياد هستند و اگر كاركنان اعتماد به مديريت

نداشته باشند ، تمايلي ندارند تا چنين منفعتي

نصيب سازمان شود و چه بسا يك شانس بسيار خوب براي آنان باشد كه ايده هاي

 با ارزش خود را براي خويش استفاده كرده و از

اين طريق حتي يك شركت براي خود ايجاد نمايند.

4-شرايطي را در سازمان پديد آوريد تا ارتباطات تسهيل شده و ايده ها در سازمان به

گردش درآيند و مديريت نيز با جديت آنان را تحويل گرفته و مورد بررسي قرار دهد و اين

مي تواند از طريق سيستم مديريت ايده هاي شغلي انجام شود.همچنين مي توان

 در سازمان ديوار ثبت نظرات را ايجاد نمود تا هركسي كه ايده اي به ذهنش مي رسد

 آن را با نام خود بر روي آن ثبت نمايد.

5- شرايطي را ايجاد نماييد كه افراد در بيان ايده ها مشاركت نمايند .يك ايده اغلب

نوك يك كوه يخ ايت كه اگر كاركنان با يكديگر همكاري نمايند ‏ اين ايده توسعه يافته و از

يك ايده خوب به يك ايده بسيار ازشمند تبديل خواهد شد

6- يقين حاصل نماييد كه تمامي كاركنان در كليه واحدهاي سازمان مي توانند در

 شركت دادن ايده هاي خود و توسعه آنها مشاركت نمايند .اگر تصور مي كنيد تنها

كاركنان بازاريابي قادرند در زمينه بازار يابي ايده هاي نو ارائه نمايند ، تنها ايده ها ي

معمولي نصيبتان خواهد شد ، شايد تعجب كنيد كه كاركنان حسابداري ، منابع انساني

 و حتي كاركنان رستوران نيز مي توانند ايده هاي خوبي در زمينه بازاريابي ارائه نمايند .

7-اگر كاركنان شما ايده هاي خوبي ارائه مي كنند به آنها پاداش دهيد و اين پاداش تنها

پول نخواهد بود ، دادن مرخصي ، هدايا ، گواهي و يا تشويق از طرف مديرعامل سازمان

مي تواند بسيار ارزشمند باشد.البته پاداش ها مي توانند پول و يا حتي پول ناشي از بکارگيري

 ايده ها باشد ، بخصوص سهيم کردن کارکنان در منافع ناشي از بکارگيري ايده ها بسيار مهم

 خواهد بود زيرا بجاي اينکه آنان در پي تخريب سازمان باشند به دنبال ارائه ايده هاي خوب

و عملي ساختن آنها خواهند بود .

8- هيچ گاه کارکنان را بخاطر ايده هاي نامناسب تنبيه نکنيد، حتي يک خنده ممکن است

بطور جدي سبب کاهش اعتماد به نفس شخصي شود که فردا مي تواند ايده اي بسيار

عالي ارائه نمايد . کارکنان خلاق در تمامي زمانها داراي ايده هستند گاهي اوقات بعضي از

ايده هاي آنها نامناسب اند و بعضي اوقات بسيار هوشمندانه هستند لذا با تنبيه افراد خلاق

 اين ايده ها از دست خواهند رفت .

9-خيلي بر روي تحقيقات و تحليل ها تکيه نکنيد، اگرچه آنها در جاي خود داراي ارزش بوده و

 واقعا وجود آنها در قرن 21 بسيار ضروري است اما بزرگترين ايده ها معمولا از طريق الهام به

دست آمده اند .

10- بخاطر داشته باشيد خلاقيت يک سرمايه گذاري بلند مدت است و منافع آن در کوتاه مدت

 به سازمان بازنمي گردد ، اگر سازمان شما خلاق نيست ، زمان خواهد برد تا کارکنان با

روش هاي جديد فکر کردن آشنا شده تا نحوه رفتار و روش توليد کردن آنها تغيير کند.پس

 زماني که ايده ها به جريان افتد ، آنها بايد به مرحله عمل برسند و اين نيازمند زمان است .

 اما در گذر زمان نتايج و منافع اين سزمايه گذاري قابل توجه خواهد بود، لذا برخيز و براي

 رسيدن به اين هدف حرکت کن.



****

منبع : مقاله " ده گام به سوي تقويت خلاقيت " نويسنده : جفري بام گارتنر ( Jeffrey Baumgartner ) ترجمه : حميد ميرزاآقايي -برگرفته از سايت jpb.com - انتشار توسط :


سايت فکرنو- بهمن 1384

Reference: Jeffrey Baumgartner" 10 Steps to a more creative office "-http://www.jpb.com-translation to persian language by: Hamid Mirzaaghie

 و مدرسه را براي تحويل آماده مي كردم

 ديگر از كار كردن و دادن طرح جديد و

 بي تو جهي مسئولين خسته شده بودم و بهتر بگويم

 خودم هم به اين نتيجه رسيده بودم در

سيستم آموزش و پرورش سنتي فعلي امكان خلاقيت

بسته است وخلاقيت را به صورت فردي و با رفتن

به دنبال تحقيقات علمي ادامه دهم تا اين كه دوستي

پيامي برايم گذاشت كه آدرس وبلاگ شما را در نشريه

 رشد پيدا كرده نمي دانستم كدام رشد ولي حدس

 مي زدم مدرسه فردا باشد تا اين نشريه را گرفتم در

 صفحه 23 با وبلاگ خودم روبرو شدم و نوشته ها

را خواندم مثل ديوانه ها شده بودم از شادي در

پوست خودم نمي گنجيدم دوباره به كار كردن با

جديت بيشتري فكر كردم و تصميم گرفتم از دايره

بسته شهرهاي كوچك خارج شوم از بس كه در

نظام پيشنهادات طرح هاي جديد را به اين عنوان

كه تخيلي و هزينه بر است رد مي كردند  تصميم

 گرفتم طرح هايم را مستقيما به نشريات رشد بفرستم

و دامنه كار خويش را از شهري سنتي به سطحي

ملي بكشانم تا برخوردهاي سطحي و گاها تحقير آميز

 بعضي كارشناسان سنتي را راحت تر تحمل كنم پس

 از اين به بعد با پشتوانه قوي تري و با ياد خداوند

 متعال محكمتر ادامه مي دهم يا علي مدد

 مديريت سابق آموزش و پرورش خمين

 آقاي غلامعباس ميرزائي كه انصافا در ۴سال

 مديريت پوياي خويش مطالب زيادي به من آموخت

تبريك مي گويم

همچنين اين روز را به همكاران زحمت كش

 مدرسه جانبازان

۱- سيد علي حسيني معاون آموزشگاه

۲- آقاي شريفي دبير تربيت بدني

۳- آقاي هرمز نماينده دبيران و دبير ادبيات

۴-آقاي تقي حدادي خدمتگذار زحمت كش آموزشگاه

۵- سيد حسن بهشتي دبير ديني و عربي

۶- آقاي مهدي براتي دبير رياضيات

۷-آقاي حميدعباسي و آقاي احمد رضا ناصحي دبيران زبان انگليسي

۸-آقايان اسماعيل بابايي و علي قبولي دبيران علوم تجربي

۹- آقاي برقي و آقاي موسايي دبيران ديني و عربي و قرآن

۱۰- آقاي درويشي دبير علوم اجتماعي

۱۱- آقاي طاهري مربي پرورشي

۱۲- آقاي صلحي مسئول آزمايشگاه

۱۳- آقاي حميدي امام جماعت  

۱۴- آقاي حميد خسروي دبير حرفه وفن

تبريك و براي ايشان و خانواده محترمشان از خداوند آرزوي

 سعادت و شادي و پيروزي در تمام مراحل زندگي دارم

مدير آموزشگاه راهنمايي جانبازان

                                           سيد محسن رضائي